Η εφορία δεν αναγνωρίζει έσοδα 3,14 εκατ. ευρώ από κρυπτονομίσματα – Τι αναφέρει η ΔΕΔ

«Μπλόκο» στην αναγνώριση εσόδων που προέρχονται από μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων για την κάλυψη τεκμηρίων βάζουν αποφάσεις της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ.

Οι υποθέσεις αφορούν δηλώσεις στις οποίες οι φορολογούμενοι επικαλέστηκαν είτε «εισόδημα» από κρυπτονομίσματα σε κωδικούς του Ε1, είτε «ανάλωση κεφαλαίου» για να καλύψουν διαφορές στα τεκμήρια.

Χαρακτηριστική είναι η απόφαση 2201/19.07.2024 της ΔΕΔ για το φορολογικό έτος 2021. Ο φορολογούμενος είχε δηλώσει 1.402.320,81 ευρώ στον κωδικό 659 του Ε1, ως εισόδημα από μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων (bitcoin) που, όπως ανέφερε, πραγματοποιήθηκε στις 25.05.2021 και εισήχθη στην Ελλάδα με τραπεζικό έμβασμα. Η Δ.Ο.Υ. δεν το αποδέχθηκε και εκκαθάρισε τη δήλωση χωρίς να το λάβει υπόψη, κρίνοντας ότι «το εισόδημα από την μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων στο εξωτερικό δεν εμπίπτει στις διατάξεις των άρθρων του ΚΦΕ», θέση που επικύρωσε η ΔΕΔ στο πλαίσιο της ενδικοφανούς διαδικασίας.

Στο ίδιο μοτίβο εντάσσονται και υποθέσεις όπου τα crypto εμφανίζονται έμμεσα, μέσω ανάλωσης κεφαλαίου. Με την απόφαση 2202/19.07.2024, που αφορά φορολογικό έτος 2022, ο φορολογούμενος δήλωσε 418.564,72 ευρώ στον κωδικό 787 του Ε1 (ανάλωση κεφαλαίου), προκειμένου να καλύψει τεκμήρια. Από τον έλεγχο των δικαιολογητικών, η ΔΕΔ καταγράφει ότι η ανάλωση που επικαλούνταν στηριζόταν σε ποσά από μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων προηγούμενων ετών τα οποία δεν είχαν γίνει δεκτά στο πλαίσιο παλαιότερων κρίσεων, με αποτέλεσμα να μην αναγνωριστεί τελικά το κεφάλαιο προς ανάλωση για την εκκαθάριση του συγκεκριμένου έτους.

Αντίστοιχη εικόνα δίνει και η απόφαση 2198/19.07.2024 για φορολογικό έτος 2018. Εκεί είχε δηλωθεί ανάλωση 60.000 ευρώ για κάλυψη τεκμηρίων, με βάση κεφάλαιο που ο φορολογούμενος υποστήριζε ότι είχε σχηματιστεί από ρευστοποίηση κρυπτονομισμάτων το 2017. Και σε αυτή την περίπτωση, η εκκαθάριση έγινε χωρίς να αναγνωριστεί η ανάλωση.

Ο διπλός έλεγχος

Το κρίσιμο, όπως αποτυπώνεται στα κείμενα της ΔΕΔ, είναι ο διπλός έλεγχος. Από τη μία πλευρά, αν υπάρχει σαφής ένταξη της συγκεκριμένης ροής χρήματος σε κατηγορία εισοδήματος του ΚΦΕ, ώστε να μπορεί να θεωρηθεί φορολογημένο ή νομίμως απαλλασσόμενο. Από την άλλη, αν ο φορολογούμενος μπορεί να αποδείξει με πλήρη στοιχεία την προέλευση του επενδεδυμένου κεφαλαίου, τον χρόνο και τον τρόπο απόκτησης και ρευστοποίησης, και το ύψος της υπεραξίας. Η προσέγγιση αυτή συμβαδίζει και με τις γενικές οδηγίες της ΑΑΔΕ για την ανάλωση κεφαλαίου, όπου διευκρινίζεται ότι η τεκμαρτή διαφορά μειώνεται μόνο με κεφάλαιο που αποδεδειγμένα έχει φορολογηθεί ή έχει απαλλαγεί νόμιμα και ότι το βάρος απόδειξης το φέρει ο φορολογούμενος.

Την ίδια στιγμή, σε διαφορετικό πεδίο, η ΔΕΔ έχει καταγράψει ότι υπάρχει κενό στη φορολογική νομοθεσία ως προς τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων για σκοπούς εισοδήματος και ότι τα κρυπτονομίσματα δεν εντάσσονται στις διατάξεις για υπεραξία από μεταβίβαση τίτλων. Η διαπίστωση αυτή, που αποτυπώνεται σε απόφαση του 2024, φωτίζει γιατί μέχρι να υπάρξει ρητό πλαίσιο, οι συναλλαγές σε crypto μπορεί να δημιουργούν πρακτικά προβλήματα τόσο στον προσδιορισμό φόρου όσο και στην κάλυψη τεκμηρίων.