Στο μικροσκόπιο του Ecofin οι ανισορροπίες της Ελλάδας, με φόντο τη νέα αναταραχή από δασμούς και Γροιλανδία

Συμπεράσματα για την Ελλάδα η οποία βρίσκεται στη λίστα των χωρών που θα περάσουν από εις βάθος εξέταση για μακροοικονομικές ανισορροπίες αναμένεται να υιοθετήσει σήμερα, 20.1.2026, το Ecofin, την ώρα που στις Βρυξέλλες ανοίγει ξανά η συζήτηση για εμπορικούς κινδύνους, μετά τις τελευταίες απειλές για κλιμακούμενους δασμούς των ΗΠΑ με αφορμή τη Γροιλανδία.

Σε αυτό το σκηνικό, η ατζέντα των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στο Ecofin εκ των πραγμάτων θα συζητηθεί σε ένα ρευστό περιβάλλον, λαμβάνοντας υπόψη παράλληλα τις πιθανές επιπτώσεις από μία κλιμάκωση του πολέμου δασμών στο εμπόριο και στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Στην ημερήσια διάταξη του Ecofin περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η συζήτηση για την Ουκρανία, θέματα για το Ταμείο Ανάκαμψης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2026 και η εφαρμογή του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης.

Για την Αθήνα, η προσοχή βρίσκεται στο σκέλος του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η Ελλάδα παραμένει ανάμεσα στις χώρες για τις οποίες προβλέπεται εις βάθος εξέταση στο πλαίσιο της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών, μαζί με Ιταλία, Ουγγαρία, Κάτω Χώρες, Ρουμανία, Σλοβακία και Σουηδία.

Το Ecofin εγκρίνει συμπεράσματα για την Έκθεση Μηχανισμού Επαγρύπνησης, ανοίγοντας τον ετήσιο κύκλο που οδηγεί στις εις βάθος εκθέσεις της άνοιξης και, τελικά, στη συνολική «ετυμηγορία» για το αν αλλάζει ή όχι η κατηγορία κινδύνου κάθε χώρας.

Η εις βάθος εξέταση είναι το εργαλείο με το οποίο η Κομισιόν αξιολογεί τη σοβαρότητα και το αν οι κίνδυνοι μειώνονται ή ανακυκλώνονται, και στη συνέχεια εισηγείται το πλαίσιο συστάσεων. Για χώρες όπως η Ελλάδα, η συζήτηση αφορά το αν η βελτίωση σε συγκεκριμένους δείκτες έχει διάρκεια και αν η οικονομία μπορεί να απορροφά καλύτερα εξωτερικά σοκ.

Η Κομισιόν, όπως αποτυπώνεται στο πλαίσιο της Έκθεσης Μηχανισμού Επαγρύπνησης 2026, συνεχίζει να «βλέπει» στην Ελλάδα ένα μίγμα κινδύνων που ακουμπά κυρίως την εξωτερική θέση, το χρέος και την αγορά κατοικίας.

Ενδεικτικά, η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση εμφανίζεται στο -137,5% του ΑΕΠ για το 2024, ενώ το δημόσιο χρέος καταγράφεται στο 154,2% του ΑΕΠ για το 2024. Στο ίδιο πεδίο, η αύξηση των τιμών κατοικιών εμφανίζεται στο 9% για το 2024, ενώ η ανεργία διαμορφώνεται στο 10,1% το ίδιο έτος.

Πάνω σε αυτό το υπόβαθρο, η νέα αναταραχή με τους δασμούς και τη Γροιλανδία αποτελεί ένα επιπλέον εξωτερικό σοκ. Οι πρεσβευτές των κρατών μελών της ΕΕ συμφώνησαν να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειες ώστε να αποτραπεί επιβολή δασμών που ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προαναγγείλει από 1.2.2026 σε σειρά ευρωπαϊκών χωρών, συνδέοντας το μέτρο με το αίτημα να επιτραπεί στις ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία. Κατά πληροφορίες του Reuters, η ΕΕ εξετάζει τόσο την επανενεργοποίηση ενός πακέτου δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικές εισαγωγές, όσο και την πιθανή ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument, ενός εργαλείου που μπορεί να επεκτείνει την απάντηση πέρα από «κλασικά» αντίμετρα, για παράδειγμα σε δημόσιους διαγωνισμούς ή υπηρεσίες.

Σε αυτό το περιβάλλον, το Eurogroup της 19.1.2026, το πρώτο υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, προηγήθηκε του Ecofin, με δύο καθαρά θεσμικά «σήματα».

Το πρώτο ήταν η πρόταση για τον νέο αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης να επιλέγουν και να στηρίζουν τον Μπόρις Βούισιτς, διοικητή της κεντρικής τράπεζας της Κροατίας, για να διαδεχθεί τον Λουίς ντε Γκίντος, με στόχο ανάληψη καθηκόντων από 1.6.2026.

Όπως προβλέπει η θεσμική διαδικασία, το Ecofin καλείται να υιοθετήσει σύσταση προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο λαμβάνει την τελική απόφαση, αφού προηγηθεί διαβούλευση με την ΕΚΤ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το δεύτερο σήμα στο Eurogroup ήταν η έναρξη της συζήτησης για τις ετήσιες προτεραιότητες της ευρωζώνης για το 2026, με βάση την πρόταση της Κομισιόν. Το πλαίσιο που έχει τεθεί, όπως αποτυπώνεται στην ατζέντα της συνεδρίασης, εστιάζει στην ανταγωνιστικότητα και στην ανθεκτικότητα, με σταθερό φόντο τη μακροοικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ενώ το επόμενο βήμα είναι τεχνική επεξεργασία ώστε το κείμενο να επιστρέψει για πολιτική συμφωνία στη συνεδρίαση του Φεβρουαρίου.

Στην ίδια συνεδρίαση υπήρξε ενημέρωση για τις εξελίξεις σε επίπεδο G7, με έμφαση στις εμπορικές τριβές, στην πλεονάζουσα βιομηχανική παραγωγική ικανότητα και στις κρίσιμες εξαρτήσεις που μπαίνουν στις αλυσίδες εφοδιασμού, ειδικά σε τομείς τεχνολογίας και πρώτων υλών.

Παράλληλα, το Eurogroup έκανε και απολογισμό της διεύρυνσης της ευρωζώνης, με ενημέρωση για την πορεία της μετάβασης της Βουλγαρίας στο κοινό νόμισμα.

Σε ό,τι αφορά το Ecofin, πέρα από το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και την ΕΚΤ, η συνεδρίαση έχει και θέματα που αγγίζουν τον πυρήνα της οικονομικής διακυβέρνησης και της διαχείρισης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, σε μια χρονιά όπου οι προθεσμίες υλοποίησης πιέζουν και οι υπουργοί καλούνται να κρατήσουν ταυτόχρονα ανοιχτά τα μέτωπα μεταρρυθμίσεων, επενδύσεων και δημοσιονομικών κανόνων.